Porselein

Fijn, kostbaar aardewerk voor serviezen

Het is wellicht een beetje oneerbiedig om porselein aardewerk te noemen, maar van oorsprong is dit het wel. Echter wordt porselein op een heel speciale manier gemaakt, gebakken en beschilderd. Porselein is ideaal voor het maken van serviezen, dankzij de isolerende eigenschappen. Koffie blijft langer warm in een kop van porselein dan van steen. Net als dat ijs langer koud blijft in een porseleinen schaaltje.

China

De oorsprong van het porselein ligt in China. Hier vond men uit dat je zeer hard gebakken, maar fijn en dun aardewerk kon maken van witte klei – kaolien, ook bekend als porseleinaarde – vermengd met veldspaat en kwarts. Door de zeer hoge temperaturen waaronder de klei gebakken wordt, krijgt het een typische, bijna glasachtige, uitstraling met een zeer helder geluid als je er met een lepeltje of ring tegenaan tikt. Na het bakken wordt het geglazuurd – ook in de oven. Je kunt schilderingen zowel onder als op het glazuur aanbrengen. De versieringen en schilderingen maken het porselein zo populair.

Porseleinhandel

Porselein is heel lang heel duur geweest, omdat het alleen verkrijgbaar was in China – en veel later pas in Japan en Europa. Het was daarom een duur, maar geliefd importproduct, geïmporteerd door de Portugezen en later door de VOC. De VOC startte een ware handel in porselein, door de borden, kopjes en andere gebruiksvoorwerpen voor veel geld te veilen. Borden werden veel voor de sier opgehangen of op de schoorsteenmantel gezet. Je wilde er ook niet van eten, want het kostte zeer veel geld om ook maar een klein onderdeel van een servies in handen te krijgen. Overigens was het porselein zo populair dat de VOC hele bestellingen deed in China voor serviezen met bijvoorbeeld monogrammen en dergelijke. Dit porselein wordt Chine de Commande genoemd.

Voor de zondag

Het recept van porselein is eeuwenlang geheim gehouden door de Chinezen. Eigenlijk hebben ze het altijd geheim gehouden, want het waren twee wetenschappers die het recept na veel experimenteren zelf achterhaald hebben. In de achttiende eeuw werd er eindelijk porselein in Europa – en voornamelijk in Duitsland. Hierdoor konden meer mensen volledige serviezen kopen. Bij rijke mensen stond dit iedere avond op tafel, bij mensen die het minder breed hadden kwam het porseleinen servies alleen tevoorschijn op zon- en feestdagen.

Porselein voor alledag

Nu is porselein niet meer weg te denken uit onze servieskast. Borden, kopjes, taartschalen en serveerschalen zijn allemaal van dit prachtige materiaal gemaakt. Ook staat het dagelijks op tafel om ons eten en drinken op en in te serveren. En hoewel kostbaar is het vandaag de dag veel beter te betalen dan in de tijd van de VOC. Daarnaast kun je heel veel verschillende soorten porseleinen serviezen vinden. Van klassiek wit met Chinese afbeeldingen tot modern zwart of vierkante vormen.

Porselein: een bijzonder aardewerk

Porselein is een zeer bijzonder soort keramiek of aardewerk. Het kan jaren op de bodem van de zee in een vergaan scheepswrak liggen en het komt nog (mits gebroken natuurlijk) puntgaaf en niet verkleurt boven water. Hoewel gewoon aardewerk en porselein beide van klei worden gemaakt, is dat ook tevens het grote verschil. Namelijk de kleisoort is anders. Voor gewoon aardewerk wordt een grovere soort klei gebruikt. Deze klei kan niet zo heet gebakken worden als de kaolien waar porselein van wordt gemaakt. Hierdoor is gewoon aardewerk minder hard en heeft het een zeer robuuste, ondoorschijnende look. Aardewerk wordt geglazuurd om er voor te zorgen dat het geen vocht opneemt, bij porselein dienst het glazuur alleen maar als decoratie. En daarom mag porselein best wel een bijzonder stukje aardewerk worden genoemd.

Reacties

  1. Alex Peters zegt:

    Ik heb het dekseltje kapot van de oilily suikerpot. Leveren jullie die ook los?

    Grt
    Alex

Laat wat van je horen

*